Notatka syntetyzująca - schemat

NOTATKA SYNTETYZUJĄCA - PODSTAWOWE INFORMACJE

Notatka syntetyzująca to zwięzła forma wypowiedzi pisemnej (zazwyczaj 60–90 słów), która łączy, porównuje i podsumowuje najważniejsze informacje z dwóch tekstów źródłowych na ten sam temat.

Temat –

Przeczytaj go, podkreśl słowa kluczowe, zastanów się:

• O czym dokładnie masz napisać?

• Czy masz porównać stanowiska?

• Czy masz wskazać podobieństwa i różnice?

  
  

Na maturze prawie zawsze chodzi o porównanie dwóch tekstów. Nie piszesz rozprawki. Nie wyrażasz swojej opinii. Pokazujesz, co mówią autorzy.

Analiza tekstów

Następnie przeanalizuj teksty. Przeczytaj oba teksty uważnie i:

• Rozważ, co mówią tytuły tekstów.

• Wypisz najważniejsze informacje kluczowe.

• Znajdź punkty wspólne.

• Zaznacz, w czym się różnią.

  
  

Uporządkowanie informacji

Twoja notatka powinna mieć logiczny układ:

• Najpierw ogólne wprowadzenie do tematu.

• Potem stanowisko autora 1 i autora 2.

• Na końcu wskazanie podobieństw i różnic.

  
  

Nie rozpisuj się. Masz zwykle 60–90 wyrazów, więc liczy się konkret.

Krótkie i jasne pisanie

Podczas pisania pamiętaj:

• Nie przepisuj zdań z tekstu.

• Nie podawaj zbędnych szczegółów.

• Nie powtarzaj tych samych informacji.

• Łącz treści z obu tekstów w jednym zdaniu, jeśli się da.

  
  

Przykład:

Jeśli:

• Tekst A mówi, że „X jest skuteczne w sytuacji Y”,

• Tekst B twierdzi, że „X ma ograniczenia w sytuacji Z”,

  
  

możesz napisać:

„Autor pierwszego tekstu uznaje X za skuteczne w sytuacji Y, natomiast drugi wskazuje na jego ograniczenia w kontekście Z.”

NOTATKA SYNTETYZUJĄCA – TWÓJ SCHEMAT DO WYDRUKU

1. Temat notatki (przepisz dokładnie z polecenia)

   Temat:

   ........................................................................................................................................................,........

   .................................................................................................................................................................

   
   

2. TABELA ANALIZY (wypełnij w brudnopisie)

   Element Tekst 1 Tekst 2

   Stanowisko autora .......................................... ...........................................

   Najważniejsze argumenty ......................................... ............................................

   W czym autorzy się zgadzają?

   ................................................................................................................................................................

   ................................................................................................................................................................

   W czym się różnią?

   ................................................................................................................................................................

   ................................................................................................................................................................

   
   

3. Miejsce na notatkę (60–90 wyrazów)

   ...............................................................................................................................................................

   ...............................................................................................................................................................

   ...............................................................................................................................................................

   ...............................................................................................................................................................

   ...............................................................................................................................................................

   Sprawdź liczbę wyrazów!

   Liczba wyrazów: ………

   
   

ZANIM ODDASZ – SPRAWDŹ SWOJE DZIAŁANIA:

• Odniosłem/odniosłam się do obu tekstów.

• Pokazałem/pokazałam podobieństwa i różnice.

• Trzymam się dokładnie podanego tematu.

• Tekst ma 60–90 wyrazów.

• Sprawdziłem/sprawdziłam ortografię i interpunkcję.

  
  

Jak to jest oceniane? (4 punkty)

1–2 pkt – poprawne przedstawienie stanowisk obu autorów

1 pkt – zgodność z tematem i forma notatki

1 pkt – poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna

SŁOWNICTWO:

Tematem tekstów jest …

Oba teksty przedstawiają/podkreślają …

Obydwa teksty poruszają problem …

Autorzy obu tekstów podjęli problem …

Obaj autorzy, odwołując się do …, próbują opisać/wyjaśnić ….

Ich opinie na ten temat są różne/odmienne/podobne.

Autorzy ukazują różne/podobne aspekty …

W pierwszym tekście…/ w drugim tekście…

Pierwszy autor, przywołując przykłady/przykład…ukazuje, że…,

natomiast drugi autor odwołuje się do … i wskazuje na ….

Drugi autor podobnie/przeciwnie … uważa, że …

Na podstawie tekstów można wyciągnąć wniosek…

Teksty ostrzegają przed …

Teksty ukazują, że problem jest niejednoznaczny.

PRZYKŁAD NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ OD CKE ORAZ ZASADA OCENIANIA WEDŁUG CKE

W odpowiedziach do arkusza pokazowego (matura 2023) została zamieszczona przykładowa notatka syntetyzująca, a w samym arkuszu polecenie:

Na podstawie obu tekstów napisz syntetyzującą notatkę na temat: działania sprzyjające rozwojowi nauki. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów.

Przykład notatki syntetyzującej. Wypowiedź oceniona na 3 punkty za treść:

Isaacson w swoim tekście przedstawił Leonarda da Vinci jako naukowca, który zapoczątkował konieczność dialogu doświadczenia i teorii w badaniach naukowych. Autor tekstu uznał ten związek za niezbędny warunek rozwoju nauki. Steinhaus pisze natomiast o konieczności współpracy przyrodników z matematykami, gdyż to ona jest warunkiem postępu w nauce służącej opisowi rzeczywistości. W ten sposób w obu tekstach udokumentowano postulat dialogu empirii i teorii, który przekłada się na podstawy współczesnej rewolucji naukowej. (70 wyrazów)